Coldplay: ‘We Are The Best Fucking Band In The World’.

Tạp chí Thể Thao, Văn Hoá & Đàn Ông số tháng 12, 2011, tôi viết 1 bài về Coldplay cho chuyên mục Âm nhạc với tựa đề: ‘Chúng Tôi Là Ban Nhc Tuyt Vi Nht’.

Tạp chí âm nhạc Q của U.K, số tháng 1, 2012, tổng kết lại 1 năm âm nhạc thế giới 2011, Coldplay và album ‘Mylo Xyloto’ đứng vị trí thứ 5 trong 50 tiêu điểm albums & nghệ sĩ của năm qua.

Bài viết trên Q với tiêu đề: ‘We Are The Best Fucking Band In The World’, viết về những gì Coldplay đã trải qua, mà chủ yếu là về frontman Chris Martin.

Đây thật sự không phải là 1 sự trùng hợp ngẫu nhiên, mà thật tình là tôi đã tiên đoán trước rằng hẳn nào năm 2011 cũng phải là năm của Coldplay, chính vì vậy bài viết này là để dành cho họ và dành cho những ai yêu Coldplay trong suốt 1 khoảng thời gian dài, cho những ai muốn tìm hiểu về Coldplay nhưng chưa có điều kiện.

Một buổi chiều thứ 2 tại lễ trao giải Q Awards 2011, Coldplay xuất hiện trên thảm đỏ chỉ 10 phút trước khi buổi lễ diễn ra. Trước khi tiến vào khu vực sảnh để giới báo chí chụp hình, Coldplay nhìn thấy U2 bước ngang qua. Bono chẳng hề để ý gì đến nhóm cho đến khi Chris Martin cất tiếng gọi, với 1 giọng Ai-len không thể nào nặng hơn, ‘I loike your band. I do.’ Bono mỉm cười và đưa tay chào nói, ‘Mt ngày nào đó tt c nhng cái này s là ca các cu thôi.’

Lời nói của Bono chỉ là đùa chơi nhưng sự thật thì, giờ đây tất cả mọi thứ đều là của Coldplay rồi.

Nhớ lại thời điểm năm 2000, khi Coldplay mới cho ra single đầu tay ‘Yellow’, nhóm đã có buổi ra mắt trước số đông công chúng tại Glastonbury. Và Chris Martin đã có phát biểu đại loại rằng: ‘Chúng tôi là Coldplay. Chc hn đa s mi người vn chưa biết đến chúng tôi đâu nhưng rt vui khi thy các bn đến xem chúng tôi chơi, ngay trước khi chúng tôi tr thành hàng khng c như Bon Jovi…‘ Đó cũng chỉ là 1 lời nói giỡn cho vui, nhưng 11 năm sau, sự thật giờ đây còn hoành tráng hơn thế nữa. Giờ đây không thể nào so sánh Coldplay với Bon Jovi, mà phải đặt họ lên bàn cân với U2. Cho dù Chris Martin có thành thật nói rằng: ‘Khi ln đầu tiên được gp Bono, tôi đã nghĩ ‘Whoah, sao ging như người ngoài hành tinh đang nói chuyn vi mình quá vy’.

Coldplay giờ đây là ban nhạc trẻ nhất trong lịch sử 41 năm của Glastonbury có được vinh dự mời tham gia lễ hội âm nhạc này với vị trí headliner 3 lần. 3 nghệ sĩ còn lại đều là những cây đại thụ của làng âm nhạc: The Cure, Van Morrison và Elvis Costello.

Và lúc này, Coldplay đang chuẩn bị bước lên để nhận giải: ‘Best Act In The World Today’ của Q. Một lúc sau đó, một cách đầy bất ngờ, ta thấy Tom Meighan của Kasabian lại chào Chris với 1 cái ôm đầy mừng rỡ: ‘Tôi yêu ban nhc ca cu đấy.’ Đáp lại 1 cách sững sờ, Chris nói: ‘Tôi tưởng các cu ghét ti này ch.’ Meighan hỏi lại, thất kinh không kém: ‘Ai nói vy??? Hoàn toàn di trá. Tôi yêu band ca cu mun chết. Thng thn đó, ku.’

Q sau đó đã đến gặp và phỏng vấn Chris tại studio ‘The Bakery’ của Coldplay ở phía bắc London. Nơi mà mùa hè vừa rồi, Q đã viếng thăm để trò chuyện với Chris về những albums mà anh yêu thích cho số kỷ niệm sinh nhật lần thứ 25th của ấn phẩm. Lúc đó Chris chưa hề thoải mái để chia sẻ về album mới chút nào. Và trên cái bảng trắng phía sau đầu của anh ta, không lâu trước đây là một rừng những tựa đề các ca khúc và những cái tên tiềm năng cho album. Will Champion (tay trống của band) đã giải thích rằng mỗi khi ra 1 album thì ‘vũ khí’ duy nht ca c nhóm chính là s lo âu’. Mỗi khi ra một album nhạc là một lần Chris vắt đến cạn kiệt sức sáng tạo của mình, đến nỗi anh nghĩ chẳng bao giờ mình có thể làm cái tiếp theo được nữa, và như vậy những câu chuyện đồn đại kiểu ‘Coldplay sẽ tan rã?’ lại có dịp xuất hiện.

‘Nó tht s là như vy đấy’, với đôi mắt xanh mở to, Chris nói: ‘Mt đĩa nhc là mt li khng định v nhng gì tôi cm thy, tri qua trong cuc sng. Tôi luôn c gng làm tt c nhng gì có th đối vi mi album, để đến khi hoàn tt thì tôi thy mình hoàn toàn chng còn li gì na c.’

Điều đặc biệt ở Chris là, từ những ngày đầu tiên, anh đã thẳng thắn về việc mình là con trai của một kế toán viên ở Devon, và đến tận tuổi 22 anh chàng vẫn còn … là trai tân nguyên xì :D. Hoàn toàn chân thật, không chút nào ra vẻ gì hết. Và không như những ngôi sao nhạc Rock khác, Chris không xây dựng mình thành một nhân vật để trưng ra cho thế giới và chính vì vậy, anh cũng chưa bao giờ mô tả mình như là 1 Rock star.

‘Bn không th nào t tô v lên cho mình bi vì người khác s nhn ra ngay là bn không phi thế. Ti tôi (Coldplay) chng bao gi ‘cool’ c. Nhưng ti tôi có nhng bài hát, ti tôi viết nhng ca khúc mà có nhng người rt thích chúng. Và ti tôi thc s đang làm được như vy đó. Còn nếu ai nói rng ti tôi không th thì hãy … liếm m cái … cùi ch ca tui đi. Bi vì nhng gì h nói là v vn.’

Chris bức xúc cũng có lý do của nó, bởi vì vụ scandal liên quan đến đạo nhạc của ca khúc ‘Viva La Vida’ từ Joe Satriani, cho dù toà án đã bác bỏ cáo buộc của guitarist này, nhưng đó vẫn là một cú đánh mạnh vào lòng tự trọng và khiến sự nghiệp của Coldplay bị tổn thương nhất định.

Chris nhấn mạnh thêm, ‘Tôi chng quan tâm v nhng người ghét chúng tôi hay bo là chúng tôi hu hoi âm nhc n kia. Nhưng nếu ai đó buc ti chúng tôi vì nhng gì mà ti tôi không h làm, thì tôi ghét nó thy m. Thm chí ngay trong lúc t tin nht, tôi vn cm thy tn thương khi mà h nói chúng tôi không h viết ra ca khúc đó. Vì vây gi đây lúc nào tôi cũng trong tâm thế sn sàng ch đón nhng tai ho. Và nhng giây phút mà không có tai ho thì tôi tht s vô cùng hnh phúc.’

Q: Anh có phi là mt người đối lp v cm xúc hay không? Mi th ch có th hoc là tuyt vi hoc là hng bét?

Chris: Đúng thế. Ch có 2 thái cc mà thôi.

Q: Không có mt phn nào gia, nơi mà mi th ôn n hay sao?

Chris: Không. Tôi không làm nhng th ôn n.

Q: Lúc nào anh cũng như vy à?

Chris: Đúng. Tôi hoc có bn tht tt hoc là thà không có một người bn nào.

Q: S thành công thường khiến người ta có cái nhìn ti tăm hơn v thế gii xung quanh bi vì khi đó h bt đầu ng vc v động cơ ca nhng người xung quanh h. Điu đó có xy ra vi anh không?

Chris: Tôi có nhìn thế gii này tăm ti đi không y à? Không. Thay vào đó có th là mt cái nhìn rng m hơn v nhng thái cc khác nhau. Tôi đã đến nhiu nơi, nhìn thy nhiu th hơn. Tôi cm thy bt c đâu cũng có nhng điu tuyt diu, nhng con người tuyt vi và vì vy tôi có nhng cái nhìn tươi sáng hơn v h. Nhưng dĩ nhiên tôi cũng có nhng cái nhìn ti tăm hơn v nhng th loi khn kiếp, mt trong s đó chúng tôi đã gp ri.

Khi có mặt tại lễ trao giải MTV Awards, Chris Martin nói rằng anh chợt nhận ra là mình đã già hơn những gì anh cảm thấy: ‘Tôi thy mình vn còn phong độ nhưng thc tế thì tôi có th làm cha ca Justin Bieber ri cũng nên. Dĩ nhiên là ch là gi thuyết thôi, bi vì hi tôi bng cu ta bây gi thì chng có cô gái nào hng thú vi tôi hết, nhưng v mt sinh hc thì điu đó có th lm ch. Nhưng mt khác thi đó thì Queen vn còn đang chơi và tôi có th là con trai ca Brian May không chng.’

Thậm chí trước khi Coldplay ra EP đầu tiên năm 1998, họ đã nói về chuyện làm thế nào để duy trì một ban nhạc cùng nhau. ‘Chúng tôi đã đối mt vi nhng th không an toàn t khi còn rt sm’, Will Champion nói. ‘Vic ra quyết định và chuyn tin bc: tt c nhng th đó luôn có xu hướng kéo các thành viên trong band ri xa nhau nếu anh không biết cách làm cho đúng đắn. Nó là mt mi quan h 4 chiu gia nhng gã đàn ông và nó cn được duy trì mt cách n định nht có th.’ 

Chris thì chắc chắn sẽ cãi lại là đây là mối quan hệ 5 người chứ không phải 4. Vì đã từ lâu, cậu bạn học ngày xưa của Chris, Phil Harvey đã luôn được liệt kê là thành viên thứ 5 của ban nhạc ở trong tất cả các albums mà nhóm đã cho ra mắt, chỉ ngoại trừ ‘X&Y’ thôi. Và ở chính album đó, vì bị áp lực quá nặng nề sau những thành công (của ‘A Rush Of Blood To The Head’), Phil đã rút lui khỏi vai trò quản lý và biến mất khỏi hoạt động của nhóm một thời gian, rồi trở lại với vai trò là giám đốc sáng tạo không chính thức của Coldplay. ‘X&Y’ cũng là album mà Coldplay không hề yêu thích mấy, là album bị xem như là ‘nửa vời’ của nhóm, là sự nhắc nhở một lần nữa cho bài học mà Coldplay có được từ 2 tiền bối U2 và Radiohead.

Đó là 2 tượng đài mà bn cn nhìn lên để thy v trí mà hđược bây gi, và h vn duy trì 1 đội hình gn kết vi 5 cá nhân (Chris đã tính luôn qun lý ca U2 là Paul McGuiness). Tôi ngưỡng m điu đó cũng nhiu như ngưỡng m âm nhc ca h. Bn thân ban nhc đã là 1 điu k diu ri. Chng có ai trong s chúng tôi có đủ tài năng nếu so vi Michael Jackson hay Lady Gaga nhưng chúng tôi làm thành 1 nhóm và đó là cái cht độc nhất vô nhị.’ 

Brian Eno sẽ được xem như là yếu tố cuối cùng khiến cho cái ‘chất’ đó trở nên mạnh mẽ hơn, đa dạng hơn. Eno đã sản xuất nên một album thành công như ‘Viva La Vida Or Death And All His Friends’ nhưng đến thời điểm này vai trò của Brian còn nhiều hơn thế nữa, theo lời của Will: ‘chơi keyboard, to tiếng động, tiếng n nói chung, người động viên, người giữ cho chân của chúng tôi luôn chạm mặt đất’.

Nhưng sự nỗ lực vì tinh thần dân chủ của Coldplay cũng có những lúc khá là mệt mỏi. Những đề xuất luôn bị mổ xẻ và tranh luận kéo dài. ‘Đôi khi có những đề nghị sẽ khiến cả band chia rẽ và cuối cùng kết cục là bạn không thể nào làm điều đó được.’ Chris chia sẻ, ‘ví dụ như 1 nửa band thì rất muốn tham gia The X-Factor, nhưng nửa còn lại thì sẽ cho rằng đó là ý kiến tồi nhất.’

Q: Vậy thì anh ở nửa nào?

Chris: Tôi không thể nói cho bạn biết được. Nhưng rồi anh lại nói: ‘Tôi với Phil và Johnny (guitarist) có thể làm bất cứ điều gì đấy.’ (Vậy có thể suy ra nửa kia còn lại là Will và Guy).

Thậm chí trong việc sáng tác, quá trình dân chủ đó cũng được áp dụng. Đa phần những ca khúc mà Chris đem đến đều phải vượt qua một hành trình thử thách khá gian nan với rất nhiều ý kiến khác nhau từ: các thành viên trong band, nhà sản xuất, gia đình rồi bạn bè. Chẳng hạn như Will đã từng tẩy chay bài ‘Clocks’ khi lần đầu mới nghe nó.

Bono nói Chris Martin là một người soạn giai điệu giỏi ngang với Paul McCartney. ‘Đầu óc và trí nhớ tôi rất tệ ngoại trừ với âm nhạc.’ Chris nói, ‘Tôi đọc một cuốn sách mà nếu có những đoạn mình thích thì tôi sẽ viết chúng lại nhưng tôi sẽ chẳng nhớ chút nào những gì xảy ra trong đó đâu. Nó cũng tương tự với những thứ tôi học ở trường. Nhưng tôi lại có trí nhớ tuyệt vời với những giai điệu.’

Lời ca thì có thể khó khăn và vất vả (mà theo Chris, được hình thành nên từ dòng chảy của ý thức), nhưng giai điệu thì đến rất tự nhiên, thoải mái. Tất cả giai điệu của những bài hits như ‘The Scientist’ hay ‘Fix You’ hay ‘Viva La Vida’, đều nổi lên rõ mồn một và đầy đủ cho dù không phải lúc nào cũng được như vậy.

Một vài tuần trước, khi Chris chạy bộ ngang qua khu vực ‘Chiếm Lấy Wall Streets’ ở công viên Zuccoti, anh thấy 1 đoàn biểu tình đang diễu hành và anh có gia nhập vào khoảng 10 phút trước khi cảm thấy chẳng hề thoải mái chút nào. ‘Mọi người xung quanh sẽ nói, ủa, sao lại có 1 thằng cha ca sĩ giàu có xuất hiện ở đây vậy? Và thế là tôi bị đẩy ra thôi.’

Chris đã cố gắng viết những ca khúc về chính trị một cách công khai, trực diện nhưng chẳng bài nào trong số đó qua được vòng kiểm duyệt của Will, và anh ta cũng nghĩ tay trống của mình đúng.

Những kẻ hoài nghi phán xét rằng ca từ của Chris chỉ toàn những thứ mơ hồ và trấn an chung chung, được viết ra với mục đích để tiếp cận đến với càng nhiều người nghe càng tốt. Nhưng họ đã bỏ qua một sự thật rằng những ca khúc ấy đồng thời cũng chính là những thông điệp mà Chris tự nói với bản thân, mang ý nghĩa hệt như anh ấy nói với khán giả của Coldplay vậy.

Trước khi Chris phải đi, anh ta có để lại 1 câu hỏi khá hóc búa dành cho Q: ‘Khi nào thì cậu nghĩ chúng tôi nên dừng lại? Chúng tôi nên làm gì? Tôi thật lòng hoang mang đấy.’

Bị thỉnh ý về vận mệnh của một trong những ban nhạc Anh lớn mạnh nhất, Q lập cập nói rằng band nên dừng lại một khi họ không còn vui thích với những gì họ đang làm, nhưng câu trả lời đó chẳng hề thuyết phục được Chris.

‘Để cho ra được một đĩa nhạc, nó phải mang ý nghĩa là tất cả từ những gì chúng tôi có, vì vậy chúng tôi chỉ có thể làm được cái tiếp theo một khi nó mang ý nghĩa là tất cả mọi thứ một lần nữa.’

‘Với tất cả những gì bất an và hoang tưởng mà tôi gặp phải trong đời thường, thì khi lên sân khấu tôi yêu chúng chết cha. Tôi yêu ban nhạc của mình. Và tôi phải làm điều đó. Niềm vui ở đó, niềm hạnh phúc ở đó. Và trên sân khấu, tôi chẳng hề nghi ngờ đếch gì về việc ban nhạc nào là đỉnh nhất thế giới hiện nay, nhưng chỉ trong vòng 90 phút đó thôi.’

Và có lẽ đó chính là tất cả, cả cuộc đời của Chris Martin chỉ gói gọn trong 90 phút rực cháy ở trên sân khấu kia thôi.

Dịch từ: Q Music Magazine – Jan 2012

Song of The Week (2): ‘Til’ Kingdom Come’ by Coldplay.

Coldplay là một ban nhạc rất kỳ lạ đối với riêng tôi.

Kỳ lạ ở chỗ là tôi đã nghe rất nhiều nhạc của họ, thuộc làu khá nhiều ca khúc, luôn phấn khích cho dù chỉ được xem live bằng DVD, nhưng đâu đó, ở một thời điểm nào đó, vẫn luôn có 1 ca khúc nào đó của họ khiến tôi thấy ngỡ ngàng, thấy rung động một cách đầy bất ngờ.

Tôi vẫn còn nhớ cái cảm giác sững sờ với ‘The Scientist‘ ngay sau khi xem film ‘Wicker Park‘ xong cách đây 2 năm.

Lúc xem đến đoạn kết phim, khi bản nhạc ấy vang lên, với những lời ca ấy, tôi tự hỏi sao lại có những lời hát hay đến vậy, đẹp đến thế kia, hợp tình hợp cảnh vô cùng, và chạm đến tận sâu trong đáy lòng người nghe như mình (chỉ thiếu chút nước mắt nữa thôi). Giống như bạn vẫn thường hay nói ‘tưởng là bài hát được viết cho mỗi riêng ta‘ vậy.

Nhạc Coldplay từ năm 2005 trở về trước, giai điệu bay bổng như mơ, lời viết hay như những vần thơ, và phong cách thì vô cùng giản dị, mộc mạc, chân thành.

Sau này khi Coldplay chuyển mình từ năm 2007, thay đổi phong cách, thử nghiệm nhiều hơn, âm nhạc mang nhiều màu sắc và sáng tạo hơn, thì hơi nghiêng về hướng sôi động, hứng khởi và truyền đi những thông điệp ngầm. Nhưng dù thế thì vẫn rất hay.

Dạo gần đây, tôi chìm đắm trong album mới ‘Mylo Xyloto’ của Coldplay. Đây là album định hình rõ phong cách mà Coldplay hướng đến sau này, bắt đầu từ ‘Viva La Vida‘ năm 2008. Những thử nghiệm đã bớt lạ lẫm đi, những giai điệu trở lại với lối bay bổng đầy đáng yêu, nhưng sự sôi động và đầy cảm hứng thì không giảm đi chút nào.

Và có một buổi chiều, trong lúc đang chìm đắm với buổi biểu diễn live album ‘Mylo Xyloto‘ thì Coldplay vô tình (hay hữu ý) đưa tôi đến lại với ‘Til Kingdom Come‘.

Til Kingdom Come‘ thật ra là 1 hidden track nằm throng album ‘X & Y‘phát hành năm 2005, album mà nhiều người cho rằng kém hấp dẫn nhất của nhóm. Bài hát này theo kế hoạch sẽ là 1 bản song ca giữa huyền thoại Johnny Cash với Chris Martin. Nhưng cuối cùng thì Johnny Cash mất đột ngột trước khi kịp thu âm. Và vì vậy ca khúc này được xem như món quà dành tặng riêng cho huyền thoại âm nhạc ấy.

Và bởi vì được viết dành tặng cho Johnny Cash (an American legend country/rock’n’roll singer/songwriter) nên ca khúc này có âm hưởng country rất rõ rệt ở tiếng guitar thùng và piano, cộng với 1 chút mùi vị blues réo rắt từ cây đàn harmonica nữa. ‘Til Kingdom Come‘ cũng hơi giống với ‘The Scientist’ ở chỗ không phải là 1 big hit hay popular song nhưng nếu nghe nó đúng thời điểm, đúng tâm trạng thì cảm thấy rất rung động.

Coldplay đã biểu diễn lại ca khúc này trong buổi diễn live ra mắt album ‘Mylo Xyloto‘ tại Madrid ngày 26.10 vừa rồi. Và khi giai điệu piano của Chris Martin vang lên, rồi anh cất  lời ca, tôi thấy như mình được chạm đến tận sâu đáy lòng…

Coldplay biểu diễn live ‘Til Kingdom Come’ năm 2005

Steal my heart and hold my tongue
I feel my time, my time has come
Let me in, unlock the door
I never felt this way before

And the wheels just keep on turning
Drummers begin to drum
I don’t know which way I’m going
I don’t know which way I’ve come 

Hold my hand inside your hands
I need someone who understands
I need someone, someone who heals
For you I’ve waited all these years

For you I’d wait til kingdom come
Until my day, my day is done
Oh say you’ll come and set me free 
Just say you’ll wait, you’ll wait for me
Just say you’ll wait, you’ll wait for me

In your tears and in your blood
In your fire and in your flood
I heard you laugh, I heard you sing
I wouldn’t change a single thing 

The wheels just keep on turning
The drummers begin to drum
I don’t know which way I’m going
I don’t know what I’ve become

For you I’d wait til kingdom come
Until my day, my days are done
Oh say you’ll come and set me free 
Just say you’ll wait, you’ll wait for me
Just say you’ll wait, you’ll wait for me … 

Và quả thật cho dù đây là 1 ca khúc để dành tặng riêng cho huyền thoại Johnny Cash, thì lời ca vẫn như thể được viết ra để chạm đến hàng triệu cõi lòng và con tim của bất kỳ ai yêu nhạc…